KUVVETLİ FIRTINA VE YAĞMUR UYARISI AKOM,
Gençler Neden Bu Kadar Erken Tükeniyor?
07.10.2026 - Çarşamba 12:07

Bazen etrafıma bakıyorum ve aynı soruyu tekrar tekrar soruyorum: Gençler neden bu kadar erken yoruluyor? Daha hayatlarının başındalar. Önlerinde yaşanacak koskoca yıllar, kurulacak hayaller, yapılacak planlar, keşfedilecek şehirler, tanınacak insanlar, öğrenilecek meslekler var. Ama yüzlerine baktığınızda sanki yıllardır hayatın bütün yükünü sırtlarında taşımış gibiler. Gözlerinde yorgunluk, seslerinde isteksizlik, cümlelerinde “Ne fark eder?” duygusu var. Oysa gençlik dediğimiz şey, insanın hayata en çok inandığı dönem olmalı. En çok hayal kurduğu, en çok cesaret ettiği, düşse bile yeniden kalkabileceğine inandığı yıllar… Peki bugün neden birçok genç daha yolun başında kendisini yolun sonunda hissediyor?
Bence bunun tek bir cevabı yok. Çünkü gençleri yoran yalnızca ekonomik sıkıntılar değil. Yalnızca işsizlik, gelecek kaygısı, eğitim sistemi ya da hayat pahalılığı da değil. Asıl mesele, bütün bunların üst üste binerek gençlerin omuzlarında görünmez bir yük oluşturması. Bugünün gençleri daha çocukluklarından itibaren çok fazla şeyle karşı karşıya kalıyor. Daha küçük yaşlarda “Başarılı olmalısın” deniyor. Sonra iyi bir okul, iyi bir üniversite, iyi bir bölüm, iyi bir iş, iyi bir maaş, iyi bir hayat… Her şeyin bir “iyi” si var. Fakat kimse onlara bazen sadece iyi olmanın yetebileceğini, insanın her zaman en iyisi olmak zorunda olmadığını söylemiyor. Çocuklarımızı yarışın içine doğurduk. Daha çocuk yaşta birbirleriyle kıyasladık. Kimin notu daha yüksek, kimin çocuğu hangi okula girdi, kim hangi üniversiteyi kazandı, kim yabancı dil biliyor, kim daha başarılı, kim daha güzel, kim daha zengin… Sonra büyüdüklerinde bu yarışın hiç bitmediğini gördüler. Sosyal medya ise bu yarışın sınırlarını tamamen ortadan kaldırdı. Bugünün gençleri yalnızca kendi hayatlarını yaşamıyor. Her gün yüzlerce insanın hayatını da izliyor. Birinin yeni aldığı arabayı, diğerinin yurt dışı tatilini, başka birinin başarı hikâyesini, bir başkasının kusursuz görünen ilişkisini, lüks evini, güzel kıyafetlerini, kariyerini, çevresini görüyor. Ve çoğu zaman kendi hayatını, başkasının vitriniyle kıyaslıyor. Oysa sosyal medyada gördüğümüz hayatların büyük bölümü hayatın tamamı değil, seçilmiş birkaç saniyesi. Kimse sabaha kadar ağladığı geceyi paylaşmıyor. İş bulamadığı için yaşadığı çaresizliği göstermiyor. Borcunu, yalnızlığını, ailesiyle yaşadığı problemi, kendisine duyduğu güvensizliği, başarısızlığını, korkularını fotoğrafın altına yazmıyor. Herkes hayatının güzel tarafını gösteriyor. Gençler ise kendi hayatlarının bütün yükünü, başkalarının hayatlarının en güzel anlarıyla karşılaştırıyor. Sonra da kendilerini yetersiz hissediyorlar. Belki de çağımızın en büyük sorunlarından biri tam olarak bu: İnsanların kendilerini sürekli başkalarıyla kıyaslaması. Bir de ekonomik gerçekler var. Bugün genç bir insanın kendi ayakları üzerinde durması hiç kolay değil. Eğitimini tamamlıyor ama iş bulmakta zorlanıyor. İş buluyor ama aldığı ücretle bağımsız bir hayat kurmakta zorlanıyor. Ev kiraları, ulaşım, faturalar, temel ihtiyaçlar derken genç yaşta para hesabı yapmaya başlıyor. Eskiden genç olmak biraz da özgürlük demekti. Bugün ise birçok genç için gençlik, geleceğin hesabını yapmak anlamına geliyor. “Ne zaman evleneceğim?”, “Nasıl ev alacağım?”, “Nasıl araba alacağım?”, “Bu maaşla nasıl geçineceğim?”, “İşimi kaybedersem ne olacak?”, “Emekli olduğumda ne olacak?” Daha hayatın başında emekliliği düşünmek bile başlı başına ağır bir yük değil mi? Bir genç düşünün… Henüz 20’li yaşlarında ama kendisini 50 yaşındaki bir insan gibi hesap yapmak zorunda hissediyor. Hayatın tadını çıkarmak yerine sürekli geleceği güvence altına almaya çalışıyor. Bir yere gitmek istiyor ama para düşünüyor. Bir şey almak istiyor ama bütçe hesaplıyor. Yeni bir hayal kuruyor ama “Olmaz” diye kendisini daha başlamadan durduruyor. Böyle bir hayatın içinde insan nasıl yorulmasın? Üstelik gençlerden hâlâ çok güçlü olmaları bekleniyor. “Gençsiniz, enerjiniz var.” “Daha hayatın başındasınız.” “Biz sizin yaşınızdayken…” Bu cümleleri çok duyuyoruz. Ama zaman değişti. Bizim gençliğimizle bugünün gençliğini aynı şartlarla değerlendiremeyiz. Bizim karşılaştığımız sorunlarla onların karşılaştığı sorunlar aynı değil. Onlar çok daha hızlı değişen, sürekli kendisini yenileyen ve insanı her an yetişmek zorunda bırakan bir dünyanın içinde yaşıyorlar. Bugün bir mesleği öğrenmek yetmiyor. Sürekli yeni şeyler öğrenmek gerekiyor. Teknoloji değişiyor, yapay zekâ hayatımıza giriyor, bazı meslekler dönüşüyor, yeni meslekler ortaya çıkıyor. İnsan daha bir alanda kendisini yeterli hissetmeden başka bir değişimle karşılaşıyor. Bu kadar hızlı değişen bir dünyada gençlerin zaman zaman kendilerini kaybolmuş hissetmeleri şaşırtıcı değil. Fakat beni asıl düşündüren başka bir şey var: Gençlerin yalnızlığı. Hiç bu kadar insanın birbirine bu kadar yakın olup da bu kadar yalnız olduğu bir dönem yaşamış olabilir miyiz? Telefonlarımız elimizde. Mesajlarımız sürekli açık. Sosyal medya hesaplarımız var. Binlerce kişiyi takip ediyoruz. Binlerce kişi bizi takip ediyor. Ama bütün bunların arasında gerçekten “Nasılsın?” diye soran, cevabını gerçekten merak eden kaç kişi var? Gençlerin çok fazla iletişim aracı var ama belki de giderek daha az gerçek iletişimleri var. Bir genç saatlerce telefon ekranına bakabiliyor ama birkaç dakika boyunca karşısındaki insanla göz göze gelerek konuşmakta zorlanabiliyor. Çünkü gerçek hayat filtrelenmiş değil. Gerçek hayatta insanlar kusurlu. İlişkiler zor. İnsanlar bazen yanlış anlıyor, bazen kırıyor, bazen terk ediyor, bazen hayal kırıklığına uğratıyor. Sosyal medya ise istediğimiz görüntüyü seçmemize izin veriyor. Belki de bu yüzden gerçek hayat giderek daha yorucu geliyor. Bir başka mesele de beklentiler. Gençlerden hem başarılı olmaları hem mutlu olmaları hem iyi görünmeleri hem para kazanmaları hem sosyal olmaları hem kendilerini geliştirmeleri hem spor yapmaları hem yabancı dil bilmeleri hem dünyayı takip etmeleri hem ilişkilerini yürütmeleri hem de bütün bunları yaparken psikolojik olarak güçlü kalmaları bekleniyor. Adeta kusursuz insan olmaları isteniyor. Oysa insan kusurludur. Bazen yorulur. Bazen hiçbir şey yapmak istemez. Bazen yanlış karar verir. Bazen başarısız olur. Bazen sadece durmak ister. Ama bugün durmak bile sanki suç gibi. Biraz dinlensen “geri kalırsın” deniyor. Bir şeyi başaramasan “daha çok çalış” deniyor. Üzülsen “güçlü ol” deniyor. Kaybetsen “yeniden dene” deniyor. Peki ya insanın bazen sadece üzülmeye, yorulmaya ve nefes almaya hakkı yok mu? Bence gençlere en çok bunu hatırlatmamız gerekiyor. Her gün kazanmak zorunda değilsiniz. Her zaman güçlü olmak zorunda değilsiniz. Herkesten daha başarılı olmak zorunda değilsiniz. Hayatınızı başkalarının belirlediği takvimlere göre yaşamak zorunda değilsiniz. Çünkü hayat bir yarış değildir. Ama biz gençlere yıllardır hayatı bir yarış gibi anlattık. Önce sınav yarışı, sonra üniversite yarışı, sonra iş yarışı, sonra maaş yarışı, sonra evlilik, sonra ev, sonra araba, sonra çocuk, sonra çocuğun okulu, sonra kariyer, sonra daha iyi bir hayat… Ve insan bütün bunların arasında kendisine ne zaman yaşayacağını sormayı unutuyor. Belki de gençlerin erken tükenmesinin nedenlerinden biri budur. Hayatın kendisini yaşamadan hayatı yetiştirmeye çalışıyoruz. Bir de ailelerin iyi niyetle yaptığı ama bazen farkında olmadan gençlerin omuzlarına yüklediği beklentiler var. “Sen okuyacaksın.” “Sen başarılı olacaksın.” “Sen bizim yaşadıklarımızı yaşamayacaksın.” “Sen iyi bir iş sahibi olacaksın.” “Sen güzel bir hayat kuracaksın.” Bunların hepsi sevgiyle söyleniyor olabilir. Ama bazen sevgiyle söylenen beklentiler bile ağırlaşabiliyor. Çünkü genç, başarısız olduğunda yalnızca kendisini başarısız hissetmiyor. Ailesini de hayal kırıklığına uğrattığını düşünüyor. İşte burada çok önemli bir ayrım ortaya çıkıyor. Çocuklarımızın başarılarını sevmek başka, onları sadece başarıları üzerinden sevmek başka. Bir genç sınavdan düşük not aldığında hâlâ bizim çocuğumuzdur. İş bulamadığında hâlâ değerlidir. Bir ilişkiyi bitirdiğinde hâlâ değerlidir. Bir hayali gerçekleşmediğinde hâlâ değerlidir. Çünkü insanın değeri, yaptığı işten, kazandığı paradan veya sahip olduğu şeylerden ibaret değildir. Bunu çocuklarımıza ne kadar erken anlatırsak, o kadar güçlü bireyler yetiştiririz. Çünkü gerçek güç, hiç düşmemek değildir. Düştüğünde kendine yeniden sarılabilmektir. Bugün gençlerin sadece iş ve para desteğine değil, anlaşılmaya da ihtiyacı var. Onlara sürekli akıl vermek yerine bazen dinlemek gerekiyor. “Senin yaşında ben…” diye başlayan cümleleri biraz azaltıp “Sen ne hissediyorsun?” diye sormamız gerekiyor. Çünkü her sorunun cevabı nasihat değildir. Bazen insanın ihtiyacı olan tek şey, yargılanmadan dinlenmektir. Gençlere “Neden böylesin?” diye sormadan önce “Seni bu hale getiren ne oldu?” diye düşünmemiz gerekiyor. Çünkü dışarıdan isteksizlik gibi görünen şeyin altında büyük bir hayal kırıklığı olabilir. Tembellik gibi görünen şeyin altında tükenmişlik olabilir. İçe kapanmak gibi görünen şeyin altında yalnızlık olabilir. Umursamazlık gibi görünen şeyin altında “Nasıl olsa değişmeyecek” düşüncesi olabilir. Bu yüzden gençleri sadece davranışları üzerinden değerlendirmemeliyiz. Onların dünyasına bakmalıyız. Ve belki de kendimize şu soruyu sormalıyız: Biz gençlere nasıl bir dünya bırakıyoruz? Çünkü gençlerin tükenmişliğini yalnızca gençlerin problemi olarak görmek kolay. Ama aslında bu, hepimizin meselesi. Çünkü onların geleceği, hepimizin geleceği. Bugün gençlerin hayallerini küçümsersek, yarının toplumunu küçültürüz. Onların sorularını susturursak, yarının düşüncelerini sustururuz. Onların kaygılarını görmezden gelirsek, geleceğin sorunlarını daha da büyütürüz. Ben gençlere baktığımda umutsuz bir nesil görmek istemiyorum. Tam tersine, çok şey bilen, dünyayı takip eden, sorgulayan, farklı düşünebilen, yeni şeyler üretmek isteyen bir nesil görüyorum. Ama onların enerjisini tüketen bir sistemin, bir ekonomik düzenin, bir sosyal medya kültürünün ve sürekli başarı baskısının içinde sıkışıp kaldıklarını da görüyorum. Belki de yapmamız gereken onları değiştirmeye çalışmak değil, önce onları anlamaya çalışmak. Çünkü her genç aynı değildir. Her gencin hayali aynı değildir. Herkes aynı yaşta evlenmek, aynı yaşta işe girmek, aynı yaşta ev almak, aynı yaşta başarılı olmak zorunda değildir. Birinin 25 yaşında kurduğu hayat, diğerinin 35 yaşında kurduğu hayattan daha değerli değildir. Hayatın tek bir doğru zamanı yoktur. Bunu gençlere de kendimize de yeniden anlatmamız gerekiyor. Çünkü bazen insan geç kalmaz. Sadece kendi zamanında ilerler. Ve belki de gençlerin ihtiyacı olan şey, üzerlerine biraz daha yük koymak değil; omuzlarındaki yükün bir kısmını almaktır. Onlara sürekli “Daha fazlasını yap” demek yerine, “Olduğun hâlinle de değerlisin” diyebilmektir. Çünkü gençlik, sürekli kendini kanıtlama dönemi olmamalı. Gençlik biraz da hata yapabilme, yeniden başlayabilme, hayal kurabilme, aşık olabilme, arkadaşlarıyla gülüp saatlerce konuşabilme, bir şehri keşfedebilme, geleceği düşünürken bugünü de yaşayabilme dönemidir. Bir genç, daha hayatının başında “Ben bittim” diyorsa hepimizin durup düşünmesi gerekir. Çünkü mesele yalnızca o gencin yorulması değildir. Mesele, onu bu kadar erken yoran hayatın kendisidir. Ben inanıyorum ki gençlerimizi yeniden hayata bağlamanın yolu onlara daha fazla baskı yapmak değil; daha fazla alan açmaktan geçiyor. Daha çok dinlemekten, daha az yargılamaktan, daha az kıyaslamaktan, başarıyı yalnızca para ve makamla ölçmemekten ve en önemlisi onlara umut verebilmekten geçiyor. Çünkü insanın hayatında para kadar, başarı kadar, kariyer kadar ihtiyaç duyduğu bir şey daha var: umut. İnsan geleceğin güzel olabileceğine inanıyorsa en zor günün içinden bile çıkabilir. Ama geleceği karanlık görüyorsa elindeki her şey bile bazen anlamını kaybedebilir. Bu yüzden gençlere sadece “Çalış, başar, kazan” demeyelim. Biraz da “Yaşa, dene, yanıl, öğren, dinlen, yeniden başla” diyelim. Onlara hayatın yalnızca kazanmak olmadığını anlatalım. Çünkü hayat bazen kazanmak, bazen kaybetmek, bazen beklemek, bazen yeniden başlamak demektir. Ve hiçbir genç, daha yolun başındayken hayatın bütün yükünü tek başına taşımak zorunda değildir.
Belki de artık gençlere “Neden bu kadar erken tükendiniz?” diye sormaktan önce kendimize şu soruyu sormalıyız: Biz onları neden bu kadar erken tüketiyoruz? Belki gerçek cevap, tam da bu sorunun içinde saklıdır.
Bir sonraki yazımda buluşmak üzere sevgiyle kalın ….
SEÇİL ESKİOĞLU
GAZETECİ YAZAR
BİR MİLLETİN EN BÜYÜK EMANETİ: CUMHURİYET
Bir Gün Musluğu Açtığınızda Su Akmazsa...
İstanbul'da hayatı felç eden yağış! Okulun istinat duvarı çöktü, araştırma hastanesini su bastı
İstanbul'da asıl tehlike şimdi başlıyor! Saat verdiler, radara da yansıdı
Kriptolu zehir şebekesine darbe
OKUL GÜVENLİĞİNDE ŞEFKAT KALKANI
Metro tünelinde panik
5 kişiye mezar olan binanın betonundan deniz kabukları çıktı
Akaryakıtta gece yarısı tabela değişiyor! Motorine zam, benzine indirim
İstanbul'da çöken bina enkazındaki son kişi de çıkarıldı! Ölü sayısı 5'e yükseldi