Bir Gün Musluğu Açtığınızda Su Akmazsa...

27.10.2026 - Salı 12:27

Bir sabah uyandığınızı düşünün. Her zamanki gibi yatağınızdan kalkıyor, mutfağa geçiyor, çayınızı koymak için musluğu açıyorsunuz. Ama o alıştığınız su sesi gelmiyor. Musluğu biraz daha çeviriyorsunuz, yine yok. “Herhalde kısa süreli bir kesinti” diyorsunuz. Banyoya gidiyorsunuz, oradaki musluğu açıyorsunuz; orada da su yok. Sifona basıyorsunuz, çalışmıyor. Dişlerinizi fırçalamak istiyorsunuz, su yok. Bir bardak su içmek istiyorsunuz, musluktan tek damla gelmiyor. İşte tam o anda, yıllardır hiç düşünmeden yaptığınız ve sıradan kabul ettiğiniz bütün o küçük şeylerin aslında hayatınızın en büyük güvencelerinden biri olduğunu fark ediyorsunuz: Su. Çünkü bazı gerçekleri insan, anlatıldığında değil, hayatının ortasında karşısına çıktığında anlıyor.

Peki ya o gün gerçekten gelirse? Bunu bir felaket senaryosu gibi düşünmeyin. Tam tersine, bugün sahip olduğumuz hayatın ne kadar kırılgan olduğunu anlamak için kendimize sormamız gereken çok basit bir soru bu. Çünkü biz suyu yalnızca susadığımızda hatırlıyoruz. Musluğu açtığımızda akan suyun nereden geldiğini, nasıl temizlendiğini, hangi kaynaklardan beslendiğini, soframızdaki yiyeceklerin yetişmesi için ne kadar su gerektiğini çoğu zaman düşünmüyoruz. Su hayatımızın o kadar doğal bir parçası olmuş ki, yokluğunu hayal etmek bile bize zor geliyor.

Oysa hayatın en büyük yanılgılarından biri tam da burada başlıyor: Elimizin altında olan her şeyi sonsuza kadar bizim olacak sanıyoruz. Musluğu çeviriyoruz, su geliyor. Elektrik düğmesine basıyoruz, ışık yanıyor. Markete gidiyoruz, raflarda ürünler var. Telefonumuzu şarja takıyoruz, birkaç saat sonra yeniden kullanıyoruz. Buzdolabını açıyoruz, yiyeceklerimizi görüyoruz. Bütün bunları o kadar normal kabul ediyoruz ki bir gün bunlardan biri olmadığında ne yapacağımızı düşünmüyoruz. Belki de insanın en büyük yanılgısı, alıştığı şeyleri garanti sanması. Belki de sahip olduğumuz şeylerin kıymetini, ancak onları kaybettiğimizde anlıyor olmamız insanın en büyük zaaflarından biri. Su akarken suyu düşünmüyoruz. Sağlığımız yerindeyken sağlığımızı düşünmüyoruz. Evimizin kapısını açıp içeri girebildiğimiz sürece bir yuvanın ne kadar büyük bir nimet olduğunu fark etmiyoruz. Sevdiğimiz insan yanımızdayken onun sesini, sohbetini, hatta bazen bizi kızdıran alışkanlıklarını bile sıradanlaştırıyoruz. Ta ki bir gün o ses kesilene, o kapı açılmayana, o insan hayatımızdan çıkana kadar. İşte o zaman anlıyoruz ki bazı şeylerin değerini varlığında değil, yokluğunda daha ağır hissediyoruz. Su meselesi de tam olarak böyle. Bir gün musluğu açtığımızda su akmazsa, yalnızca susuz kalmayacağız. Hayatımızın ne kadar kırılgan olduğunu da göreceğiz. Çünkü su sadece içtiğimiz bir bardak su değildir. Sabah yüzümüzü yıkamaktır, dişlerimizi fırçalamaktır, çocuğumuzun banyosudur, mutfakta yemek yapmaktır, çamaşırlarımızı yıkamaktır, hastanelerde hayatın devam etmesidir, tarladaki ürünün büyümesidir, hayvanların yaşamıdır. Bir ekmeğin soframıza gelmesinde, bir domatesin yetişmesinde, bir fincan kahvenin hazırlanmasında bile su vardır. Yani suyun hikâyesi muslukta başlayıp soframıza, ekonomimize ve hayatımızın neredeyse her alanına kadar uzanıyor. Bugün çoğumuz sabah kalkıp duşumuzu alıyoruz, musluğu açıyoruz ve su geliyor. Bazen gereğinden fazla akıtıyoruz. Dişlerimizi fırçalarken musluğu açık bırakıyoruz. Bulaşıkları yıkarken suyu uzun süre akıtıyoruz. Arabamızı, balkonumuzu, bahçemizi temizlerken litrelerce su harcıyoruz. Hatta bazen sırf daha temiz görünsün diye kaldırımları bile suyla yıkıyoruz. Sonra da suyun hep var olacağını düşünüyoruz. Ama doğa bizim düşündüğümüz kadar sınırsız değil. Bize verdiği her şeyin bir sınırı olduğunu artık daha açık biçimde görüyoruz. Kuraklık, yağış düzenlerinin değişmesi, yeraltı sularının azalması, göllerin ve barajların çekilmesi, iklim değişikliğinin etkileri artık uzak bir geleceğin konusu değil. Dünyanın birçok yerinde su kaynakları üzerindeki baskı giderek artıyor. Eskiden “İleride su sıkıntısı yaşanabilir” dediğimiz şey, artık bugünün konuşulan meselelerinden biri. Bence burada hepimizin kendimize dürüstçe sorması gereken bir soru var: Bir gün gerçekten su sıkıntısıyla karşı karşıya kalırsak ne yapacağız? Bunu düşünmek bile insanın içini sıkıyor. Çünkü bütün hayatımız suyun sürekli var olduğu varsayımı üzerine kurulmuş durumda. Sabah kalkıyoruz, işe gidiyoruz, çocuklarımız okula gidiyor, markete uğruyoruz, akşam eve dönüyoruz, yemek yapıyoruz, duş alıyoruz ve ertesi gün yine aynı hayatı sürdürüyoruz. Peki ya bir gün düzen değişirse? Bir sabah musluğu açtığımızda su gelmezse ne yapacağız?

İlk gün belki komşumuzdan bir bidon su isteriz. Sonra marketlere gideriz. Fakat herkes aynı şeyi yapmaya başladığında ne olacağını düşünmek bile yeterince ürkütücü. Raflar hızla boşalabilir, insanlar su bulabilmek için birbirine “Nerede su var?” diye sormaya başlayabilir. Evlerde bidonlar, şişeler, kovalar birikebilir. O zaman bugün hiç düşünmeden kullandığımız suyun aslında ne kadar büyük bir zenginlik olduğunu anlayabiliriz. Üstelik mesele yalnızca musluktan su içebilmekle sınırlı değil. Su azaldığında tarım etkilenir, ürün miktarı düşer, gıda fiyatları yükselir, çiftçinin yükü artar. Hayvancılık zorlaşır. Sanayi etkilenir. Şehirlerin su yönetimi daha büyük bir sorun haline gelir. Bir başka ifadeyle suyun azalması, hayatın yalnızca bir alanını değil, zincirin tamamını etkiler. Bugün markette gördüğümüz domatesin, salatalığın, buğdayın, meyvenin arkasında su var. Bir ekmeğin hikâyesinde bile su var. Bir fincan kahvenin arkasında su var. Üzerimize giydiğimiz kıyafetlerin üretiminde bile su kullanılıyor. Biz çoğu zaman yalnızca ürünü görüyoruz, arkasındaki suyu görmüyoruz.

İnsanın en büyük yanılgısı da belki burada. Görmediğimiz şeyi yok sanıyoruz. Bir kaynak her gün çalışıyorsa hiç bitmeyecek zannediyoruz. Bir şey musluktan akıyorsa sınırsız olduğunu düşünüyoruz. Oysa doğada sınırsız olan hiçbir kaynak yok. Bunu anlamak için illa musluğun kurumasını beklememeliyiz. Aslında suyun bize verdiği ders yalnızca doğayla ilgili de değil. İnsan ilişkilerinde de aynı hatayı yapıyoruz. Hayatımızda olan insanları hep orada olacakmış gibi düşünüyoruz. Her gün arayan annemizin telefonunu bazen açmak istemiyoruz. Bizi merak eden babamızın sorularını gereksiz bulabiliyoruz. Çocuğumuz bir şey anlatmak istediğinde “Sonra konuşuruz” diyebiliyoruz. Yanımızdaki insanla konuşmak yerine telefonumuza bakıyoruz. Sonra bir gün o telefon çalmıyor, ev sessizleşiyor, o insan artık “Neredesin?” diye sormuyor. İşte o zaman geçmişte sıradan gördüğümüz şeylerin aslında ne kadar kıymetli olduğunu anlıyoruz. Bu yüzden ben su meselesini yalnızca çevre meselesi olarak görmüyorum. Bana göre bu aynı zamanda bir farkındalık meselesi. Elimizde olanın kıymetini bilmek, onu hoyratça tüketmemek ve geleceği düşünmek zorundayız. Bir çocuğa “Suyu boşa harcama” demek elbette önemli ama yeterli değil. Çocuklar söylediklerimizden çok yaptıklarımızı öğreniyor. Biz musluğu açık bırakıp onlara tasarruftan söz edersek, söylediğimiz cümlelerin çok fazla anlamı kalmıyor. Önce kendimiz dikkat etmeliyiz. Evimizde çok basit önlemler alabiliriz. Dişlerimizi fırçalarken musluğu kapatabilir, duş süremizi biraz kısaltabilir, çamaşır ve bulaşık makinelerini tam dolmadan çalıştırmayabilir, bahçe ve balkon temizliğinde gereksiz su kullanımından kaçınabiliriz. Bunların her biri tek başına küçük bir davranış gibi görünebilir. Ama milyonlarca insanın aynı konuda biraz daha dikkatli olduğunu düşünürsek ortaya küçümsenemeyecek bir sonuç çıkar.

Elbette mesele sadece vatandaşın musluğu kapatmasından ibaret değil. Su kaynaklarının korunması, şehirlerin altyapısı, su kayıplarının önlenmesi, tarımda doğru sulama yöntemlerinin kullanılması, yağmur suyunun değerlendirilmesi, kuraklığa karşı uzun vadeli planların yapılması ve suyun geleceğini güvence altına alacak politikaların oluşturulması da büyük önem taşıyor. Çünkü su gibi temel bir konuda bireysel çaba kadar kurumsal sorumluluk da gerekiyor. Bugün alınan kararlar, yarının su kaynaklarını belirleyecek. Bazen “Daha çok var, daha zamanı var” diye düşünüyoruz. Oysa zamanın en tehlikeli tarafı, geçerken ses çıkarmaması. Kuraklık bir sabah kapımızı çalıp “Ben geldim” demiyor. Önce yağış azalıyor, sonra toprak biraz daha kuruyor, sonra barajların seviyesi düşüyor, çiftçi daha fazla zorlanıyor, ürün azalıyor, fiyatlar yükseliyor ve insanlar yavaş yavaş endişelenmeye başlıyor. Biz bütün bunları ayrı ayrı yaşarken aslında büyük bir değişimin içinde olduğumuzu fark etmeyebiliyoruz.

Belki de asıl mesele tam olarak bu. Büyük sorunların çoğu bir anda hayatımıza girmiyor. Yavaş yavaş yerleşiyor. Biz de alışıyoruz. Sonra bir gün dönüp “Biz buraya nasıl geldik?” diye soruyoruz. Oysa cevap, yıllar boyunca önemsemediğimiz küçük ayrıntıların içinde saklı oluyor. Ben gelecekte çocuklarımızın ya da torunlarımızın bir musluğun başına geçip suyun sesini sadece geçmişten anlatılan bir şey gibi dinlemesini istemiyorum. Bir bardak temiz suyun ulaşılması zor bir ayrıcalığa dönüşmesini istemiyorum. Bugün bizim için sıradan olan bir şeyi onların yarın büyük bir mücadeleyle elde etmesini istemiyorum. Çünkü bazı şeylerin kıymetini anlamak için onları kaybetmemiz gerekmiyor. Bugün hâlâ yapabileceğimiz çok şey var. Suyu daha dikkatli kullanabiliriz. Çocuklarımıza bunun önemini anlatabiliriz. Yaşadığımız çevreye daha duyarlı olabiliriz. Su kaynaklarının korunmasını yalnızca kriz çıktığında hatırlamak yerine günlük hayatımızın bir parçası haline getirebiliriz. Çünkü gelecek bir gün ansızın gelmeyecek. Gelecek, bugün yaptıklarımızın sonucu olarak karşımıza çıkacak.

Bazen zenginliği yanlış yerde arıyoruz. Daha büyük evler, daha pahalı arabalar, daha çok para, daha fazla eşya ve daha gösterişli hayatlar peşinde koşuyoruz. Oysa bir insan susuz kaldığında lüks bir evin, pahalı bir arabanın ya da markalı kıyafetlerin anlamı bir anda küçülür. Çünkü hayat önce en temel ihtiyacını ister. O temel ihtiyaçlardan biri de sudur. Gece yarısı susadığımızda mutfağa gidip bir bardak su doldurabilmek, aslında farkında olmadan sahip olduğumuz büyük bir zenginliktir. Sabah yüzümüzü temiz suyla yıkamak, çocuğumuza temiz su içirmek, bir tarlanın yeşil olduğunu görmek, yağmurun toprağa düştüğünü izlemek... Bunların hiçbiri aslında sıradan değil. Biz sadece alıştığımız için sıradan olduğunu düşünüyoruz. Belki de su bize yalnızca susuzluğu değil, haddimizi de hatırlatıyor. Doğaya hükmettiğimizi sanıyoruz ama doğanın dengesi bozulduğunda bütün düzenimizin nasıl değişebileceğini görüyoruz. Yağmur yağdığında seviniyoruz, barajlar dolduğunda rahatlıyoruz, göllerin suyu arttığında umutlanıyoruz. Demek ki aslında ne kadar bağımlı olduğumuzu biliyoruz. Sadece günlük hayatın telaşında bunu unutuyoruz.

Ben bazen insanların da su gibi olduğunu düşünüyorum. Hayatımızdan akıp giden bazı insanların kıymetini onlar yanımızdayken anlayamıyoruz. Bir dostumuzun sesini, annemizin nasihatini, babamızın suskunluğunu, çocuğumuzun kahkahasını, sevdiğimiz insanın “Nasılsın?” sorusunu sıradanlaştırabiliyoruz. Sonra bir gün o ses kesiliyor ve insan geçmişte sıradan gördüğü bir anın aslında hayatının en değerli anlarından biri olduğunu fark ediyor. İşte su da bize aynı şeyi hatırlatıyor: Elimizdeyken kıymetini bilmeliyiz. Bence hayatın en önemli derslerinden biri de bu. Kaybetmeden önce değerini bilmek, tükenmeden önce korumak ve elimizdeyken paylaşmak. Çünkü bazı kayıpların telafisi olmuyor.

Bugün musluğunuzdan su akıyorsa, bir an durup düşünün. O suyun nereden geldiğini, kaç yağmur damlasının birleştiğini, kaç insanın emeğinden geçtiğini ve kaç canlının o suya ihtiyaç duyduğunu düşünün. Sonra musluğu kapatın. Çok küçük bir hareket gibi gelebilir ama bazen büyük değişimler gerçekten de küçük davranışlarla başlıyor. Çünkü mesele yalnızca bugün suyun akıp akmaması değil. Mesele, yarın da akabilmesi. Mesele çocuklarımızın geleceğinde suyun hâlâ ulaşılabilir, temiz ve güvenli bir kaynak olarak kalabilmesi.

Mesele bir gün onların bize “Siz bunları zamanında görmediniz mi?” diye sorduğunda, başımızı öne eğmek zorunda kalmamamız.

Ben o günü beklemek istemiyorum. Musluk kuruduğunda suyun değerini anlamak yerine, su hâlâ akarken kıymetini bilmek istiyorum. Çünkü bazı şeylerin değerini anlamak için onları kaybetmemiz gerekmiyor. Bazen sadece durup düşünmek yeterli. Sonuçta hayat bize her gün aynı şeyi hatırlatıyor: Elimizde olan hiçbir şey sonsuza kadar bizim değil. Su da, doğa da, zaman da, sevdiklerimiz de... Bu yüzden bugün elimizde olanı yarına taşıyabilmek için ona sahip çıkmak zorundayız.

Bir gün musluğu açtığımızda su akmazsa, o gün yalnızca susamayacağız. Bugün sahip olduğumuz ama değerini yeterince bilmediğimiz ne kadar çok şey olduğunu da anlayacağız. Ben o günün gelmesini beklemek istemiyorum. Çünkü benim için asıl mesele, suyun bir gün bitip bitmeyeceğini konuşmak değil; bugün hâlâ akarken ona nasıl davrandığımızı sorgulamak. Belki de kendimize sormamız gereken en önemli soru şu: Bir gün musluğu açtığımızda su akmadığında ne yapacağımızı düşünmek yerine, su bugün akarken biz ne yapıyoruz?

Çünkü yarın dediğimiz şey, aslında bugünün devamıdır. Ve biz bugün neyi korursak, yarın onunla yaşayacağız.

Bir sonraki yazımda buluşmak üzere kıymetli okurlarım hoşçakalın ..

SEÇİL   ESKİOĞLU

GAZETECİ /YAZAR

 

YORUM YAZ